Dodaj do ulubonych | o serwisie | mapa | reklama | kontakt
Ofert w serwisie: 237
Strona gwna  » Wiadomoci » 
Wtorek, 26 maja 2020, imieniny Eweliny, Jana, Pawa

Dobre miejsca

  Tutaj si pobawisz »

  Tutaj dobrze zjesz »

  Kina »

  Parki narodowe »

Na weekend,urlop

  Warto pojecha »

  Festiwale »

  Warto zobaczy »

  Uzdrowiska »

  Hotele »

  Schroniska »

  Pola namiotowe »

  Agroturystyka »

Warto wiedzie

  Warunki drogowe »

  Prawa turysty »

  Ustawa o usugach tur. »

  Napisz do nas »

  Reklamuj si u nas »

REKLAMA
trwa inicjalizacja, prosze czekac...Darmowe PRBKI 2012

Wielkanocne – ciekawostki historyczne oczami przewodnikw Muzeum Polskiej Wdki

Jak wyglda staropolski (i ekologiczny!) sposb barwienia pisanek? Czym pierwotnie nadziewano w Polsce pczki? Skd swe nazwy wziy baby i koacze? I jak w wielkanocne tradycje wpisuje si historia Polskiej Wdki? Przewodnicy Muzeum Polskiej Wdki, przybliaj staropolskie, wielkanocne tradycje.

Wielkanoc, w tradycyjnym czy nowoczesnym wydaniu, to zawsze czas niezwyky. Kady dom i jego mieszkacy pielgnuj swoje wasne rytuay zwizane z tym okresem. Poznajc histori polskiego folkloru, moemy jednak odkry, jak wiele z naszych witecznych zwyczajw swoje korzenie ma w starych, przekazywanych z pokolenia na pokolenie wzorcach. Okazuje si take, e historia niektrych wielkanocnych obyczajw przeplata si z histori Polskiej Wdki. I cho przy okazji tegorocznych wit Wielkiej Nocy, z powodu panujcej pandemii koronawirusa, nie bdziemy mieli szansy odwiedzi Muzeum Polskiej Wdki i na ywo posucha opowieci przewodnikw Muzeum o historii narodowego trunku i wielkanocnych zwyczajach, to cz tej opowieci moemy pozna, nie wychodzc z domu.

Przewodnicy Muzeum Polskiej Wdki, zagbili si w histori staropolskich obrzdw Wielkiej Nocy oraz Polskiej Wdki i wyuskali kilka ciekawostek.

Dobry chrzan, lecz nie sam

Ciko wyobrazi sobie Wielkanoc bez chrzanu jako dodatku do jaj, czy barszczu biaego. W dawnej Polsce chrzan goci na stoach jeszcze czciej ni obecnie i by stosowany jako zamiennik drogich, importowanych przypraw. Doceniany by zarwno za walory smakowe, jak i prozdrowotne. Zazwyczaj pojawia si na stole w rnych konfiguracjach, std mawiano: dobry chrzan, lecz nie sam. Stefan Falimirz, autor pierwszego zielnika wydanego w 1534 roku w Krakowie, zwraca uwag na przyjazne dla ukadu pokarmowego poczenie da z zimnych ryb z gorcymi przyprawami, np. chrzanem, ktre w efekcie bilansoway si i nie obciay odka.

Skd za chrzan w historii Polskiej Wdki? Z poczenia chrzanu i gorzaki przygotowywano mikstury, ktrym przypisywano lecznicze waciwoci. Zastosowanie alkoholu umoliwiao tzw. ugowanie, czyli uaktywnianie, wypukiwanie i rozpuszczanie substancji czynnej z wsadu, w tym przypadku z chrzanu. Proces ten wykorzystywany by pocztkowo przy produkcji eliksirw i naparw leczniczych, a od XVII wieku take wdek gatunkowych, nalewek. Jzef Gerald-Wyycki w „Zielniku ekonomiczno–technicznym” z 1845 roku powouje si m.in. na badania niemieckiego botanika i aptekarza Carla Ludwiga Willdenowa i zwraca uwag na poczenie chrzanu i alkoholu: „[…] Korze chrzanu oblany gorzak i zayty, jest podug Wildenowa, przedziwnym rzodkiem na kurcz odkowy […]”.

Ekologiczna tradycja

Malowanie pisanek to tradycja nie tylko niezwykle stara, ale te ekologiczna! Niegdy do ich kolorowania uywano bowiem wycznie barwnikw naturalnych. Niektre z nich, takie jak wywar z burakw czy cebuli, stosuje si a do dzi. Inne byy dla wczesnych malarzy pisanek mniej oczywiste. Zygmunt Gloger w swoim „Sowniku rzeczy staroytnych” wylicza takie rda substancji barwicych, jak kora dzikiej jaboni, listki kwiatu malwy czy krokosz. W zestawieniu pojawi si take znany do dzi szafran, ktry niegdy suy do barwienia na kolor ty nie tylko skorupek jajek, ale te ciast, bd wdek gatunkowych (nalewek). Jeden z wrocawskich gorzelnikw w ksidze „Sztuka destylowania rnych wdek wrocawskich i gdaskich ...” wydanej w 1828 roku podaje wanie szafran jako rdo tego barwnika. Ale w ksice pojawiaj si rwnie komponenty, ktre dzi brzmi do egzotycznie – na przykad drzewo brazylijskie, ktre nadawao alkoholowi kolor brunatny, czy indygowiec barwicy na niebiesko.

Ponadczasowe wypieki

Tak jak kiedy, baby oraz koacze zajmuj dzi honorowe miejsce na wielkanocnych stoach. Jak wskazuje polski historyk Zygmunt Gloger w „Ksidze rzeczy polskich”, baba bya ciastem z mki pszennej, z dodatkiem wspomnianego wczeniej szafranu, wypiekanym w naczyniach z miedzi lub gliny. Czemu akurat „baba”? Okrelenie jest prawdopodobnie nawizaniem do ksztatu spdnic, jakie nosiy kobiety (wsza u gry, szersza u dou). Samuel Linde w „Sowniku jzyka polskiego” z pocztku XIX w. opisa natomiast bab jako gatunek ciasta na ksztat „zawoju tureckiego” i uy okrelenia babi koacz. Jeli chodzi o rodzaj, gospodynie przygotowyway baby parzone, delikatne petynetowe (petyneta – tkanina przypominajca tiul), migdaowe, czy te z razowego chleba. Podobno przebywajcy w Lotaryngii krl Polski Stanisaw Leszczyski jad such bab, ktra mu nie smakowaa, wic skropi j rumem i tym prawdopodobnie zapocztkowa dodawanie alkoholu do tego ciasta.

W historii polskiej kuchni alkohol sprawdzi si take przy wypieku innych ciast. Przykadem moe by smakoyk, ktry po dzi dzie stanowi zapowied oczekiwania Wielkiej Nocy czyli Wielkiego Postu

– pczek. Pocztkowo nadziewany byy sonin, boczkiem lub misem i przepijany gorzak. Nastpnie, na przeomie XVI i XVII wieku, zaczto go przyrzdza rwnie na sodko – z powidami owocowymi oraz wdk ran, bdc destylatem zapachowym, dodawanym take do zaczynu. Take w dzisiejszej wersji pczkw, dodana do ciasta niewielka ilo wdki (ktra wyparuje podczas smaenia) zapobiegnie nadmiernemu wchanianiu tuszczu. Alkohol dodany do ciast moe spenia take kilka innych funkcji. Jeli chcemy uzyska krucho i chrupko wypieku, dodajmy go do keksw i ciast kruchych, gdy spowolni on proces wytwarzania si glutenu w mce pszennej. Natomiast w przypadku zastosowania go do masy – przeamiemy mdy smak masa.

Take w tym roku, na niejednym witecznym stole krlowa bdzie baba czy koacz. Odmian regionaln tego drugiego wypieku jest popularny na Grnym lsku Koocz lski. W odrnieniu od staropolskiego okrgego koacza jest prostoktnym ciastem i moe wystpowa z posypk lub nadzieniem. Co istotne, w 2011 roku Koocz lski zosta wpisany do Rejestru Chronionych Oznacze Geograficznych, podobnie jak Polska Wdka, ktra w 2013 roku doczya do elitarnego grona tradycyjnych produktw chronionych prawnie ze wzgldu na region, gdzie s wytwarzane. Warto pamita, e aby trunek mg by oznaczony Chronionym Oznaczeniem Geograficznym „Polska Wdka” musi by produkowany z ziemniaka lub jednego z piciu polskich zb – yta, pszenicy, owsa, jczmienia lub pszenyta. Dodatkowo, uprawa surowcw oraz cay proces produkcji wdki musz odbywa si na terenie naszego kraju.

Polska Wdka to wany element polskiej kultury, ktry od wiekw towarzyszy Polakom podczas celebracji wanych chwil. Posiada bogat i zaskakujc histori, ktra, jak wida, przeplata si take z wielkanocnymi, staropolskimi tradycjami. Celem powstania Muzeum Polskiej Wdki byo stworzenie przestrzeni, prezentujcej wyjtkowe dzieje naszego narodowego trunku. Zesp Muzeum tworz pasjonaci historii, ktrzy z przyjemnoci dziel si swoj wiedz, take o witecznych obyczajach.

W czerwcu 2018 r., na terenie zabytkowego Centrum Praskiego Koneser, otwarto Muzeum Polskiej Wdki – wyjtkowe miejsce na mapie Warszawy, ktre od 2018 przyblia histori narodowego trunku, ktry dziki swoim bogatym dziejom i wspaniaej jakoci zosta wpisany na list Chronionych Oznacze Geograficznych. W atrakcyjny, nowoczesny i interaktywny sposb prezentowana jest zwiedzajcym historia Polskiej Wdki, proces jej powstawania, a take surowce. Wycieczka po Muzeum to rwnie szansa na poznanie rnic w walorach smakowych poszczeglnych rodzajw Polskiej Wdki, w specjalnej przestrzeni edukacyjnej Vodka Academy Bar. Na zwiedzajcych Muzeum Goci w piciu galeriach czekaj wyjtkowe ekspozycje, projekcje filmowe, unikatowe eksponaty historycznych butelek, a take wiele informacji i ciekawostek zwizanych z wpywem Polskiej Wdki na ksztatowanie si polskiej kultury i tradycji oraz jej midzynarodow renom.

otomedia.pl

Wracaj do poprzedniej strony »
Ostatnio dodane oferty

Willa Jawor

Hotele, pensjonaty

Szczegy »

Paac Zegrzyski

Hotele, pensjonaty

Szczegy »

SAK Hotel Olsztyn Restauracja

Hotele, pensjonaty

Szczegy »

Pokoje u Ciadlikw

Hotele, pensjonaty

Szczegy »

Pokoje Gocinne Gazda

Hotele, pensjonaty

Szczegy »

Park Owadw OWADOGIGANT

Warto pojecha

Szczegy »

Bajeczny SPA&Aqua

Uzdrowiska, SPA

Szczegy »

Diecezjalny Dom Formacyjny

Hotele, pensjonaty

Szczegy »

Warownia Inwad

Warto pojecha

Szczegy »

(c) 2006 - 2020 Otomedia sp. z o.o. | O serwisie | Mapa | Reklama | Kontakt | Regulamin
Bolesawiec | Brzeg | Dzierzoniw | Gogw | Gra l. | Jawor | Jelenia Gra | Kamienna Gra | Kodzko | Legnica | Luba | Lubin | Lwwek | Milicz | Nowogrodziec | Nysa | Oawa | Olenica
Paczkw | Polkowice | roda l. | Strzelin | widnica | Trzebnica | Wabrzych | WielkaWyspa | Wow | Wrocaw | Powiat Wrocawski | Zbkowice l. | Zgorzelec | Zibice | Zotoryja
Nieruchomoci | Ogoszenia | Dobre Miejsca | Dolny lsk
serwis: strony serwisy internetowe